Mưa nhiều, lắp điện mặt trời có phí tiền không? 5 điều cần biết

“Mấy hôm nay mưa suốt, vậy lắp điện mặt trời có phí tiền không?” Đây là câu hỏi khá phổ biến khi bước vào mùa mưa, đặc biệt với gia đình và đơn vị kinh doanh đang cân nhắc đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà.

Thực tế, mưa và nhiều mây chắc chắn ảnh hưởng đến lượng điện mà hệ thống có thể tạo ra trong từng thời điểm, nhưng không nên chỉ nhìn vào một vài ngày mưa để đánh giá hiệu quả của cả hệ thống. Quan trọng hơn là phải xem điều kiện mái, mức tiêu thụ điện, cấu hình thiết bị và nhu cầu sử dụng điện trong thời gian dài.

Mưa nhiều không có nghĩa điện mặt trời trở thành khoản đầu tư vô ích. Ngày nhiều mây hoặc mưa thường làm sản lượng điện giảm so với điều kiện bức xạ tốt, vì vậy cần đánh giá hệ thống theo nhu cầu sử dụng và sản lượng trong cả chu kỳ dài thay vì chỉ nhìn vào một ngày thời tiết xấu.

Table of Contents

Mưa nhiều ảnh hưởng đến điện mặt trời như thế nào?

Điện mặt trời phụ thuộc vào bức xạ ánh sáng chiếu lên tấm quang điện. Khi trời nhiều mây hoặc mưa lớn, lượng bức xạ đến bề mặt tấm pin thường giảm, từ đó công suất phát điện cũng giảm theo.

Điều này khác hoàn toàn với việc cho rằng “trời mưa thì hệ thống không tạo ra điện”. Tuy nhiên, cũng không nên hiểu ngược lại rằng hệ thống sẽ duy trì sản lượng tương đương ngày nắng.

Hiệu suất điện mặt trời phụ thuộc vào điều kiện bức xạ tại thời điểm vận hành. Trời nhiều mây, mưa hoặc ánh sáng yếu có thể khiến công suất phát giảm. Vì vậy, khi đánh giá hiệu quả hệ thống, nên xem dữ liệu vận hành theo thời gian dài và đối chiếu với nhu cầu tiêu thụ điện thay vì chỉ dựa vào một ngày mưa.

Một điểm đáng chú ý là nhu cầu sử dụng điện của mỗi công trình không giống nhau. Một nhà xưởng hoạt động chủ yếu ban ngày có thể tận dụng trực tiếp lượng điện mặt trời tạo ra trong giờ làm việc. Trong khi đó, một hộ gia đình dùng nhiều điện vào buổi tối sẽ có bài toán khác, đặc biệt nếu muốn tăng khả năng sử dụng nguồn điện tự sản xuất sau khi mặt trời đã xuống.

EVN cũng lưu ý rằng với hệ thống không có pin lưu trữ, người dùng có thể điều chỉnh một phần thói quen sử dụng điện sang ban ngày để tận dụng tốt hơn nguồn điện mặt trời. Với hệ thống có lưu trữ, một phần điện tạo ra có thể được tích lại để sử dụng vào thời điểm khác.

Nhìn theo năm thay vì chỉ nhìn vài ngày mưa

Nếu chỉ nhìn vào một ngày mưa và thấy công suất phát thấp, người mua rất dễ có cảm giác “lắp điện mặt trời lúc này có phí không?”.

Nhưng một hệ thống điện mặt trời được thiết kế để vận hành trong nhiều năm. Vì vậy, cách đánh giá hợp lý hơn là xem xét:

Tổng mức tiêu thụ điện của công trình.
Khung giờ sử dụng điện nhiều nhất.
Điều kiện bức xạ của khu vực.
Hướng và độ nghiêng của mái.
Diện tích có thể lắp đặt.
Các khu vực bị che bóng.
Công suất hệ thống và cấu hình inverter.
Có hay không có pin lưu trữ.
Chất lượng tấm pin, inverter và thiết bị bảo vệ.
Kế hoạch sử dụng điện trong những năm tiếp theo.

Ví dụ, một doanh nghiệp sử dụng máy móc chủ yếu từ 8h đến 17h có thể có khả năng tận dụng trực tiếp nguồn điện mặt trời tốt hơn một hộ gia đình có phụ tải tập trung vào buổi tối.

Do đó, câu hỏi quan trọng không phải chỉ là “mưa có phát điện không?”, mà là “với nhu cầu sử dụng điện của mình, hệ thống được thiết kế như thế nào để tận dụng nguồn điện tạo ra?”

Bóng che, nước và mái nhà mới là những thứ không nên xem nhẹ

Ngoài thời tiết, có một số yếu tố khác có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả và độ an toàn của hệ thống.

Bóng che

Cây xanh, bồn nước, nhà bên cạnh hoặc các công trình mới xây có thể tạo bóng lên một phần tấm pin. Nếu không khảo sát kỹ từ đầu, việc che bóng có thể ảnh hưởng đến khả năng khai thác hệ thống.

Vì vậy, trước khi chốt cấu hình, nên yêu cầu đơn vị thi công khảo sát thực tế mái và xác định các khu vực có nguy cơ bị che bóng theo thời gian trong ngày.

Nước và vị trí xuyên mái

Mưa nhiều không chỉ liên quan đến sản lượng điện. Hệ thống còn phải được thi công phù hợp với điều kiện mái nhà, đặc biệt tại các vị trí liên kết, đi dây và xuyên mái.

EVN khuyến cáo trước mùa mưa bão cần kiểm tra tấm quang điện, khung đỡ, các vị trí liên kết và xử lý chống thấm tại những vị trí thi công trên mái khi cần thiết.

Thiết bị điện và bảo vệ

Sau các đợt mưa bão, hệ thống có thể chịu tác động từ gió mạnh, nước xâm nhập, vật thể va đập, sét hoặc quá điện áp lan truyền. Người dùng không nên tự ý mở inverter, tủ điện hoặc tháo đầu nối để kiểm tra nếu phát hiện bất thường.

Đây cũng là lý do khi mua thiết bị không nên chỉ hỏi giá tấm pin hoặc inverter, mà cần xem cả nhóm thiết bị bảo vệ và phụ kiện thi công đi kèm.

Nếu đang chuẩn bị cấu hình hệ thống, có thể tham khảo nhóm inverter hybrid, pin lưu trữ và phụ kiện điện mặt trời tại Hương Phát Solar để lựa chọn cấu hình phù hợp nhu cầu.

Hybrid và pin lưu trữ giải quyết được gì khi trời mưa?

Đây là phần dễ bị quảng cáo quá mức khi tư vấn hệ thống điện mặt trời.

Hệ thống hybrid kết hợp pin lưu trữ có thể giúp giải quyết bài toán lệch thời điểm giữa lúc hệ thống tạo điện và lúc người dùng cần điện.

Ví dụ, ban ngày hệ thống tạo ra điện và phụ tải đang sử dụng một phần. Phần điện phù hợp có thể được ưu tiên sử dụng hoặc sạc vào pin lưu trữ tùy cấu hình. Khi nhu cầu tăng vào buổi tối, nguồn điện trong pin có thể được sử dụng theo thiết kế hệ thống.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa với gia đình hoặc cơ sở kinh doanh có nhu cầu sử dụng điện ngoài thời gian có bức xạ tốt. EVN cũng ghi nhận vai trò của hệ thống lưu trữ trong việc tích trữ một phần điện mặt trời để sử dụng vào buổi tối.

Tuy nhiên, pin lưu trữ không phải giải pháp để biến những ngày mưa kéo dài thành ngày có sản lượng cao.

Nếu nhiều ngày liên tục có bức xạ thấp, lượng điện tạo ra để sạc pin cũng bị ảnh hưởng. Dung lượng pin càng lớn cũng không đồng nghĩa hệ thống có thể cung cấp điện vô hạn trong thời gian mất nguồn.

Vì vậy, khi tư vấn hybrid, cần xác định rõ tải ưu tiên, công suất tải, thời gian cần backup và dung lượng lưu trữ thay vì chỉ nhìn vào con số kWh của pin.

Checklist 7 câu hỏi nên hỏi người bán trước khi quyết định

Nếu đang khảo giá điện mặt trời trong mùa mưa, có thể dùng checklist này trước khi đặt hàng:

Câu hỏi	Vì sao cần hỏi?
Hệ thống dự kiến bao nhiêu kWp?	Xác định quy mô nguồn điện
Nhà tôi sử dụng điện nhiều vào khung giờ nào?	Đánh giá khả năng tự dùng
Mái có khu vực bị che bóng không?	Hạn chế ảnh hưởng từ bóng che
Inverter có phù hợp với công suất tấm pin không?	Tránh cấu hình thiếu đồng bộ
Nếu muốn dùng điện buổi tối thì cần pin lưu trữ bao nhiêu?	Xác định nhu cầu lưu trữ thực tế
Hệ thống có những thiết bị bảo vệ nào?	Kiểm soát rủi ro điện, sét và quá điện áp
Phụ kiện, dây dẫn, đầu nối có nguồn gốc và thông số rõ ràng không?	Đảm bảo khả năng phối ghép và thi công

Đặc biệt, đừng chỉ hỏi một câu “mưa thì có phát điện không?”. Hãy yêu cầu người bán giải thích bằng cấu hình và nhu cầu sử dụng thực tế của chính công trình.

Vậy mưa nhiều, lắp điện mặt trời có phí tiền không?

Không thể kết luận một hệ thống điện mặt trời có đáng đầu tư hay không chỉ dựa vào việc đang là mùa mưa.

Mưa nhiều và nhiều mây có thể làm sản lượng điện giảm trong những thời điểm bức xạ thấp. Đây là yếu tố bình thường của nguồn điện phụ thuộc vào bức xạ mặt trời. Nhưng hiệu quả đầu tư cần được nhìn trên toàn bộ thời gian vận hành, kết hợp với nhu cầu tiêu thụ điện, thiết kế hệ thống, chất lượng thiết bị và điều kiện mái.

Với người đang cân nhắc lắp mới, điều quan trọng nhất là khảo sát đúng trước khi mua. Với hệ thống đã vận hành, cần chú ý tình trạng tấm pin, khung, dây dẫn, inverter, tủ điện và các thiết bị bảo vệ, đặc biệt sau mưa bão. EVN khuyến cáo không tự lên mái hoặc tiếp xúc với thiết bị khi hệ thống có dấu hiệu hư hỏng, nước xâm nhập hoặc bất thường về điện.

Nếu cần kiểm tra cấu hình trước khi đặt hàng, Hương Phát Solar có thể hỗ trợ trao đổi nhu cầu và kiểm tra nguồn hàng theo từng model, số lượng và thời điểm nhận hàng.

Liên hệ hợp tác/đặt hàng Hương Phát Solar: 0933 787 027 – 0902 667 027. Địa chỉ: 1080 A Đ. Nguyễn Ảnh Thủ, Trung Mỹ Tây, Hồ Chí Minh.

Câu hỏi thường gặp

1. Trời mưa nhiều thì tấm pin có tạo ra điện không?

Có thể vẫn có sản lượng điện khi hệ thống nhận được bức xạ, nhưng công suất thực tế phụ thuộc vào điều kiện ánh sáng tại thời điểm đó. Khi trời nhiều mây hoặc mưa lớn, sản lượng thường thấp hơn điều kiện bức xạ tốt.

2. Có nên lắp điện mặt trời vào mùa mưa không?

Có thể cân nhắc nếu công trình, mái nhà và nhu cầu sử dụng điện phù hợp. Mùa mưa không phải yếu tố duy nhất quyết định việc đầu tư. Quan trọng là khảo sát mái, thiết kế hệ thống và tính toán nhu cầu sử dụng trong dài hạn.

3. Pin lưu trữ có giúp dùng điện khi nhiều ngày mưa không?

Pin lưu trữ có thể cung cấp điện từ phần năng lượng đã được tích trữ, nhưng dung lượng có giới hạn. Nếu thời tiết khiến nguồn điện mặt trời tạo ra thấp trong nhiều ngày liên tiếp, khả năng sạc pin cũng bị ảnh hưởng.

4. Hương Phát Solar có cung cấp inverter hybrid và pin lưu trữ không?

Hương Phát Solar có các nhóm sản phẩm inverter, pin lưu trữ và phụ kiện điện mặt trời. Nguồn hàng nên được kiểm tra theo model, số lượng và thời điểm cần nhận.